De Witte Wieven

De Witte Wieven komen uit oude Nederlandse sagen: vrouwen in witte sluiers die verschenen in de mist om te waarschuwen voor onheil. In dit verhaal keren ze terug, niet alleen als mythische schimmen, maar als echo van een dreiging die vandaag de dag helaas nog steeds bestaat. Femicide en haat tegen vrouwen vullen onze kranten en schermen, en maken duidelijk hoe dodelijk controlerende liefde kan zijn. Dit verhaal verbindt het verleden met het heden – een waarschuwing die we niet mogen negeren.

Hij zei vaak dat hij het beste met me voorhad. Dat hij mij beter kende dan ik mezelf kende. Soms voelde het bijna veilig, hoe hij mijn keuzes uit handen nam: welke koffie ik dronk, welke route ik liep, welke mensen mijn tijd waard waren. Maar zijn zorg drukte als een hand in mijn nek, zacht genoeg om liefde te lijken, hard genoeg om mijn adem even te stokken.

De eerste keer dat ik ze zag, liep ik met hem over de hei. De mist kroop laag over de grond, als witte sluiers die de aarde wilden verbergen. Hij kneep in mijn hand, iets te stevig, alsof ik een bezit was dat hij niet mocht verliezen.
‘Je kijkt weer zo,’ zei hij, zijn glimlach te strak. ‘Je ziet dingen die er niet zijn.’
Ik wilde hem geloven, maar in de nevel zag ik drie vrouwen, vaag en wit, zonder voeten, met ogen die gloeiden als houtskool dat bijna dooft. Toen ik knipperde, waren ze verdwenen.

Die nacht kon ik de stilte niet verdragen. Ik zocht de woorden op die in mijn hoofd bleven hangen: witte vrouwen, mist, heide.
Mijn scherm vulde zich met vergeelde krantenknipsels en Drentse volklore.
Witte Wieven.
Geesten die verschenen bij grafheuvels en moerassen. Soms beschermend, soms wraakzuchtig.
Ze tonen je wat je niet durft te zien.

In de weken erna kwamen ze steeds terug. In de stoom van mijn spiegel. In de weerspiegeling van een tramraam. Soms in mijn dromen, als schaduwen die fluisterden terwijl ik zweette onder de dekens.
Hij liegt.
Hij verraadt je.
Als je blijft, verlies je jezelf.
Ondertussen trok hij de cirkel om me heen steeds kleiner. Hij bestelde mijn drankjes zonder te vragen. Hij wilde weten wie me appte. Zijn vingers bleven langer om mijn pols liggen dan nodig was.
‘Ik wil je beschermen,’ zei hij. ‘Ik doe dit uit liefde.’ Zijn stem klonk warm, maar zijn ogen waren koud.

Op een avond stuurde hij een bericht: Kom naar de hei. We moeten praten.
De mist hing dik en vochtig toen ik hem zag staan. Zijn glimlach was strak, zijn hand half verborgen in zijn jaszak.
‘Geef me je mobiel,’ zei hij zacht.
Achter hem verschenen de drie vrouwen. Hun ogen brandden, hun sluiers bewogen zonder wind.
‘Keer om,’ fluisterde de eerste.
‘Nu,’ zei de tweede.
‘Of je verliest jezelf,’ siste de derde.
Ik klemde mijn telefoon in mijn hand. Hij zette een stap dichterbij.
‘Wat doe je?’ vroeg hij.
‘Ik… ik ga,’ zei ik.
Een korte lach ontsnapte hem, droog en leeg.
‘Je stelt je aan. Maak er eens niet zo’n scène van.’
‘Ik moet gaan. Mijn moeder belde net,’ loog ik.
Maar hij had het door. ‘Lieg niet. Je moeder geeft niets om je. Alleen ik geef om je.’
Ik slikte een ongemak weg.
‘Geef me je telefoon…’ zijn stem klonk dreigender.
‘Nee…’
‘Geef. Me. Je. Telefoon!’
Ik schudde mijn hoofd. Ik kon hier niet blijven. Ik was gewaarschuwd. Dit ging niet goed.
De mist sloot zich achter me toen ik wegrende. Weg van alle controle, weg van alle verplichtingen. Voor het eerst in weken voelde ademen niet meer als overleven.
Pas toen ik de straatlichten in de verte zag, besefte ik dat ik geluk had gehad. Hij was niet achter me aan gerend. Hij had me laten gaan, vermoedelijk opzoek naar zijn volgende slachtoffer. Iemand die hem geloofde, alles van hem toeliet en misschien wel behoefte had aan controle in haar leven, tot het te strak om haar nek zat. Of misschien wel iemand waarbij het geleidelijk gebeurde. Een ruimte die voor haar gecreëerd werd zonder dat ze het door had.
Ik was gewaarschuwd. En ik had geluisterd.

©Bernadette Lugies 2025